Militairen hebben een VGB nodig. Dat staat voor verklaring van geen bezwaar. Wat is een VGB, en hoe werkt het?

Als je in dienst treedt, wordt een VGB aangevraagd bij de MIVD. Daar ligt een veel intensiever onderzoek aan ten grondslag dan bij een VOG. Bij een VOG wordt alleen gekeken of je in het verleden strafbare feiten hebt begaan. Maar bij een MIVD veiligheidsonderzoek wordt eigenlijk je hele leven geanalyseerd, om te kijken of je geen veiligheidsrisico bent.

Door personeelstekort bij Defensie kan het zo zijn dat je op basis van een VOG al wel aan het werk mag, terwijl het MIVD Veiligheidsonderzoek nog moet worden afgerond. Je hebt dan een aanstelling onder voorbehoud van afgifte van geen bezwaar. Concreet betekent dit dat als de MIVD besluit je VGB niet te verlenen, of daar twijfels over heeft, je maandenlang geschorst in onwetendheid thuis komt te zitten. Want ook al horen zij hun werk binnen de wettelijke termijn af te ronden, er is geen sanctie als ze dat niet doen. Daardoor zal het heel lang duren.

Ook als je al in dienst bent, wordt na een aantal jaar opnieuw een MIVD veiligheidsonderzoek gedaan. De bedoeling daarvan is om te controleren of er in de tussentijd niets veranderd is, waardoor je een gevaar zou kunnen zijn geworden voor de nationale veiligheid.

Het veiligheidsonderzoek is voornamelijk gebaseerd op informatie de je zelf aanlevert. Daarnaast Kan de MIVD strafrechtelijke informatie inzien. Een VGB wordt verleend als de MIVD oordeelt dat jou in dienst nemen, geen risico voor de nationale veiligheid is.

Daarbij wordt eigenlijk vooral gekeken naar de vraag, zou iemand anders jou onder druk kunnen zetten om staatsgeheime informatie te lekken? bijvoorbeeld als je schulden hebt, of als je gokverslaafd bent, zou iemand jou als militair door middel van geld kunnen proberen te verleiden om (tegen betaling) staatsgeheime informatie te lekken. In dat geval kan de MIVD dus oordelen dat jouw aanstelling als militair een verhoogd risico voor de staatsveiligheid vormt, en dus dat je VGB niet moet worden afgegeven of verlengd.

Een ander voorbeeld is als je criminele contacten hebt. In dat geval bestaat het risico dat jouw criminele contacten jou als militair onder druk zouden kunnen zetten om staatsgeheime informatie te lekken. Ook in dat geval kan geoordeeld worden dat je VGB niet moet worden afgegeven of verlengd.

En zo zijn er nog een aantal categorieën waar de MIVD naar kijkt. Het proces begint ermee dat de MIVD jou om informatie vraagt. Mijn ervaring is dat hoe je de dingen invult, daarbij een groot verschil kan maken. Het risico bestaat namelijk dat jij iets op een bepaalde manier bedoelt, maar de MIVD het heel anders uitlegt. Mocht je binnenkort een veiligheidsonderzoek hebben en je twijfelt over de informatie die je moet geven, twijfel dan niet om contact op te nemen!