Militairen vragen mij vaak van welke militaire vakbond ze het best lid kunnen worden. Als het gaat om rechtsbijstand is mijn eerlijke antwoord: geen.

Het klinkt misschien hard maar dat antwoord is gebaseerd op jarenlange ervaring. Toen ik als militair jurist bij Dienstencentrum Juridische Dienstverlening werkte, heb ik heel veel vakbondsjuristen voorbij zien komen. Maar ook daarvoor, toen ik bij de P&O afdeling van CZSK moest adviseren of militairen wel of niet ontslagen moesten worden, heb ik er veel gezien.

Het is wel eens gebeurd dat een vakbondsjurist tijdens een hoorzitting in bezwaar aan mij, als jurist van Defensie, vroeg of ik hem het Defensie drugsbeleid kon uitleggen. Moet je je voorstellen. Dan ben jij dus in bezwaar tegen je ontslag, en je hebt bijstand gevraagd aan je vakbond. En dan blijkt tijdens de hoorzitting met de jurist van de baas, die over het bezwaar gaat oordelen, dat de jou door de vakbond toegewezen jurist het drugsbeleid niet eens goed kent.

Ook heb ik meegemaakt dat juristen van de militaire vakbond zulke onzin uitkraamden, dat ze daar een reputatie om kregen. Wij, als juristen van Defensie, moesten dan bij voorbaat al lachen als we wisten dat die medewerker van de militaire vakbond het bezwaar zou behandelen. Omdat we wisten dat er weer kontverhalen van zouden komen.

Daarnaast heb ik redelijk vaak meegemaakt dat zo’n medewerker van de militaire vakbond eigenlijk helemaal niets in te brengen had. Ze zitten er dan een beetje bij, gezellig koffie te drinken, maar doen eigenlijk niks voor je.

En tot slot heb ik weleens meegemaakt dat zo’n medewerker van de militaire vakbond onder de indruk was van dat hij op een kazerne mocht rondlopen, en zich tussen de militairen bevond. Je kunt het je haast niet voorstellen maar die persoon vond het dus vooral heel gaaf om op een kazerne te zijn, en daar waarschijnlijk tijdens het klaverjassen in het buurthuis over te kunnen vertellen. Ja, daar heb je natuurlijk helemaal niets aan. Iemand moet strijdlustig zijn, niet timide of vol bewondering.

Eerlijk is eerlijk, er zijn ook goede juristen bij de vakbonden. Maar daar moet je echt geluk mee hebben dat dan net diegene aan jou wordt toegewezen. Een oprechte inschatting mijnerzijds is dat dit voor ongeveer 10% van de medewerkers van de militaire vakbonden geldt.

Daarnaast nog een heel ander punt: Die vakbonden hebben allemaal kantoortijden. Denk maar niet dat als jij op donderdagavond een acuut probleem hebt, of op zaterdag, dat je dan tijdig geholpen wordt.

Daarmee bedoel ik niet eens dat je niet op donderdagavond of op zaterdag geholpen wordt – nee, hoe het werkt is dat je eerst een mail moet sturen met je probleem. Dan wordt er dagen later een keer contact met je opgenomen, en dan gaan ze eerst nog kijken welke vakbondsmedewerker er tijd heeft en aan jouw probleem toegewezen kan worden. Áls er al iemand van de militaire vakbond aan je wordt toegewezen. Het gebeurt namelijk ook regelmatig dat een militaire vakbond zegt: “Jouw probleem is buiten de dienst ontstaan, dus daar doen wij niks mee.”

Kijk, voor CAO onderhandelingen is de militaire vakbond prima. 0,1% meer of minder pensioenpremie, of welke functies er in een reorganisatie moeten terugkomen, daarover onderhandelen zij met Defensie en dat is prima. Dat is hun core business. Maar wat je moet weten is: omdat dát hun core business is, is dat ook waar hun aandacht en energie naartoe gaat. En dat is dus ook waar je, grotendeels, jouw bijdrage voor betaalt. Juridische bijstand voor militairen die in de problemen zijn gekomen, is bijzaak.

Als jij een militaire vakbond wil sponsoren omdat je blij bent met hun COA onderhandelingen, dan is dat prima. Maar als jouw verwachting is dat je betaalt voor goede juridische bijstand when the shit hits the fan, dan kun je dat geld beter apart zetten op een spaarrekening, of een rechtsbijstandsverzekering afsluiten.